Bakterie wewnątrzkomórkowe - cz. 1
mnu Toksyny Mikrobiologiczne    
         
   

Co to są bakterie wewnątrzkomórkowe?

Ogólna definicja bakterii brzmi, że jest to żywa istota zbudowana z jednej komórki. Ta grupa bakterii, o której będzie mowa jest dosyć szczególna, bowiem bardziej przypomina wirusy i przez długi czas tak była klasyfikowana. Cechą wyróżniającą je są małe rozmiary i zdolność do rozmnażania tylko wewnątrz innej komórki - swojego żywiciela.

Bakterie te nie są w stanie wytwarzać samodzielnie energii w postaci ATP i kradną ją z komórek gospodarza

   
    Są dość powszechne i rozprzestrzeniają się wśród ludzi, siejąc wiele problemów zdrowotnych. Ze względu na sposób życia wewnątrz komórki, leczenie ich antybiotykami jest problematyczne. Medycyna akademicka posiłkuje się chemioterapią, która powoduje jednak wiele niepożądanych skutków ubocznych - z osłabieniem układu odpornościowego włącznie. Terapie antybiotykowe są długotrwałe a w tych warunkach bakterie ""chętnie"" tworzą ogniska, które pozwalają im przetrwać atak. Gdy atak ustanie i rozmnażanie znowu jest możliwe, wówczas następuje powtórna infekcja, jeszcze bardziej groźna, bo układ odpornościowy został osłabiony działaniem chemioterapii. Stąd częste infekcje powtórne po odłożeniu lekarstw, groźniejsze w skutkach od pierwotnych.

Pokrótce opiszę dwie z nich - najbardziej popularne i dotkliwie prześladujące człowieka:chlamydie i riketsje.

 

   
   

Cykl życia bakterii wewnątrzkomórkowej

chlamydia cykl zyciaPowyższa ilustracja przedstawia sposób ataku i rozmnażania bakterii wewnątrzkomórkowych. Mechanizm infekcji jest następujący: Ciało elementarne (EB) takiej bakterii przywiera do ściany komórki i ""pozwala się zjeść"" (fagocytoza). Ale to jest logika konia trojańskiego! To ""połknięcie nie oznacza jednak likwidacji bakterii, gdyż wewnątrz komórki bakterie te znajdują dogodne warunki do rozwoju. Szybko (już po 0,5 godz. otaczają się ochronną błoną (wakuolą) a następnie łączą się w większą grupę, gdzie są już bezpiecznie. Wewnątrz waukoli udaje im się namnażać, pasożytując na energii komórki (ATP). Już po trzech dobach wakuola tak urośnie, że rozsadza błonę komórki i bakterie wydostają się na zewnątrz w poszukiwaniu nowej ofiary do zainfekowania. Ważne tu jest tempo namnażania - dwie doby wystarczą do gwałtownej inwazji na cały organizm.
Nośnikiem roznoszącym je po całym ciele jest krew.

 

   
    CHLAMYDIA

 chlamydia okoChlamydie opanowały nie tylko sprytną taktykę pozyskiwania żywiciela. Jak pokazują badania, są istotami, wykazującymi zachowania społeczne, umiejętność komunikacji. Zaatakowane antybiotykiem, chowają się do ognisk zakaźnych. ""Ulubionym"" dla nich miejscem budowy ognisk zakaźnych jest śródbłonek naczyń krwionośnych i włosowatych. Jest wtedy tzw. forma utajona choroby. Tak mogą egzystować wiele lat bezobjawowo do momentu wystąpienia stresu lub spadku odporności wywołanej inną przyczyną.

 

chlamydiaObecność chlamydii w organiźmie objawia się powstawaniem cytokin zapalnych, zmęczeniem, nudnością skłonnością do depresjii, apatią. Po prostu - bakterie zabierają nam energię (ATP) i komórki naszego ciała albo giną, albo głodują. Może również inicjować procesy autoimmunologiczne i nowotworowe. Uszkodzenie otoczki włókien nerwowych prowadzi do zaburzeń nerwowych: mrowienie, bóle. drżenie kończyn. Gdy zostaną zaatakowane komórki mięśniowe, pojawia się zapalenie fibroplastyczne bliznowacenie i utrata elastyczności. W przypadku mięśnia sercowego, objawia się to zawałami, niedokrwieniem.

 

Dla człowieka najbardziej groźne są 3 gatunki chlamydii:
Chlamydia trachomatis – przenoszona drogą płciową;
Chlamydia pneumoniae – przenoszona drogą kropelkową;
Chlamydia psittaci – przenoszona przez kontakt z chorym ptactwem;

 

   
   

chlamydia2Chlamydia atakuje różne organy i narządy. Jednak priorytetowa staje się sfera prokreacji, bowiem patologiczne skutki obecności odczywa wiele małrzeństw. Infekcja narządów rodnych objawia się zapaleniem dróg moczowo-płciowych, powiększeniem węzłów chłonnych i jaglicę (przewlekłe zapalenie spojówek i rogówki). Zakażenie odbywa się nie tylko drogą płciową, ale również z matki na dziecko (ok. 5% dzieci do 2 lat ma ogniska chlamydii). U kobiet infekcja narządów rodnych może przebiegać bezobjawowo i stopniowo atakować nabłonek szyki macicy, macicę, jajowody (częsta przyczyna zrostów jajowodów), układ limfatyczny, rozszerzać się na narządy wewnętrzne: wątrobę, śledzionę, jelita. Z objawów zewnętrznych wymienię ból lub pieczenie przy oddawaniu moczu i wydzieliny z dróg rodnych.

 

Infekcja chlamydią bardzo często również dotyczy mężczyzn i jest równie niebezpieczna dla nich, jak i dla partnerki oraz poczętego płodu. U mężczyzn wywołuje szereg problemów moczowo-płciowych, problemów z oddawaniem moczu, wydzieliną z dróg moczowych lub odbytu, pieczeniem lub bólem w tych okolicach.  Często przenosi się na błonę maziową stawów, gdzie powoduje zapalenia.

 

Infekcja bakterii poprzez układ oddechowy odbywa się poprzez wniknięcie wraz z wdychanym powietrzem zakażonych kropelek płynu lub kurzu od kichającego innego człowieka lub zwierzaka (np. kota). Często zakażenie odbywa się przez wdychanie odoru ptasich odchodów (gołębie). W układzie oddechowym atak chlamydii może skutkować astmą lub przewlekłą obturacyjną chorobą płuc (charakteryzującą się postępującym i nie odwracalnym ograniczeniem przepływu powietrza przez drogi oddechowe).

   
   

Chlamydia a zwierzęta, z którymi styka się człowiek:

 

- gatunek Chlamydia psittaci za gospodarza wybrał sobie ptaki. Zakażenie człowieka następuje zazwyczaj przez kontakt z ptasimi odchodami lub wdychanie zaschniętych ptasich odchodów (głównie gołębiarze )


- gatunek Chlamydia suis atakuje głównie świnie; ważne dla osób pracujących w oborach oraz rzeźniach; dla wszystkich ważna jest uwaga, aby ostrożnie obchodzić się z mięsem i wyrobami surowymi lb wędzonymi z wieprzowiny (wędzonki, tatary, kiełbasy surowe)

 

- gatunek Chlamydia muridiarum - myszy, koszerniczki, chomiki i inne gryzonie. Uwaga nastolatki: Kontakt z tymi zwierzętami a szczególnie przedostanie się toksyn poprzez uszkodzony naskórek to potencjalny sposób przeniesienia toksyn.


- gatunek Chlamydia pneumoniae jest przyczyną ok 20% zapaleń płuc. Pierwotnie ta bakteria była przenoszona głównie od zwierząt, teraz można również drogą kropelkową zarazić się od człowieka.
- Chlamydia abortus atakuje głównie konie, bydło, króliki, świńki morskie, myszy, świnie. U ciężarnych atakuje łożysko (poronienia, przedwczesne porody)


- gatunek Chlamydia pecorum został wyizolowany z z owiec i bydła, ale znaleziono go również u kotów i świń
- gatunek Chlamydia felis jest na całym świecie popularny u kotów. Powoduje tzw. koci katar, zapalenia spojówek, problemy z oddychaniem. Często przenosi się na człowieka.

 

   
    Badania wykazują, że około 5% nowo narodzonych dzieci otrzymuje od matki infekcję chlamydią. Zazwyczaj ujawniana jest w pierwszych latach życia. To bardzo groźna sytuacja, bowiem oznacza, że pary lekceważą lub nie znają zasad przygotowania do macierzyństwa