Jak działa układ odpornościowy? cz. 1
  mnu odpornosc    
         
   

Reakcja zapalna - zapalenie.

gardloZapalenie to reakcja organizmu na każdy rodzaj uszkodzenia tkanki lub urazu. Należą do tego zarówno działania ciał obcych, drobnoustrojów i ich toksyn, związków chemicznych, uszkodzeń fizycznych, złamań, obtłuczeń, działanie promieniowania, temperatury (oparzenia, odmrożenia). Odpowiedź zapalna na taki typ uszkodzenia tkanki jest nieswoista, to znaczy reakcja z udziałem różnych krwinek, białek i obronnych substancji chemicznych. Jest ona zawsze taka sama na każdy rodzaj uszkodzenia. Zapaleniu towarzyszą cztery objawy:

    • zaczerwienienie
    • obrzęk
    • podwyższona temperatura
    • ból
      Każdy z tych objawów może pojawić się z różną intensywnością i z różnym czasem działania.
   
   

Jaki jest cel procesu zapalenia ?

Celem procesów zapalnych jest zaatakowanie, zniszczenie i eliminacja wszystkich czynników odpowiedzialnych za inwazję w obrębie danej tkanki a także usunięcie własnych, zniszczonych w tym procesie komórek.

SAM PROCES ZAPALENIA JEST PRAWIDŁOWY, POŻĄDANY I POŻYTECZNY DLA NASZEGO ORGANIZMU, BO JEST NATURALNYM PROCESEM NAPRAWCZYM !!!
W reakcji zapalnej biorą udział różne rodzaje białych krwinek (leukocytów).To cała skomplikowana procedura, która wykształciła się u człowieka przez wieki.

Nasz układ oddechowy jest stale narażony na powstawanie reakcji zapalnych. Wraz z wdychanym powietrzem zawsze dostają się do niego małe cząstki kurzu i pyłu oraz bardzo duże ilości drobnoustrojów. Tchawica prowadzi wdychane powietrze do płuc. U podstawy dzieli się na oskrzela główne. Każde oskrzele główne wnika w głąb płuca w miejscu, gdzie wchodzą główne naczynia krwionośne. Tchawicę pokrywa nabłonek, w którym rozwija się reakcja zapalna na ciała obce.

Podobnie jest z pokarmem, w którym znajduje się wiele niepożądanych i toksycznych składników. Toksyny chemiczne modyfikują warunki zachodzenia określonych bioreakcji, czyli wpływają na naturalne procesy biochemiczne, enzymatyczne w naszym organiźmie, na wykorzystanie pokarmu i przepływ energii. Drobnoustroje natomiast wykorzystują nasze tkanki do namnażania się. Karmią się bezpośrednio zarówno naszymi komórkami, jak i witaminami, minerałami z naszego pożywienia (Parazyty). Na poziomie komórkowym i molekularnym - bakterie i wirusy oraz niektóre pierwotniaki żywią się składnikami naszego pożywienia, zubażając dietę i powodują dysfunkcję komórek, organów, tkanek. Organizm po wykryciu zagrożenia zaczyna się bronić wywołując reakcję zapalną.

   
   

Jak działa proces zapalny ?

Reakcja zapalna jest najczęściej dwukierunkowa:
1) reakcja zapalna nieswoista (opisana poniżej)
2) reakcja swoista (tzw. odpowiedź immunologiczna), ukierunkowana na poszczególny rodzaj toksyn, a więc specyficznie odmienna w zależności od zwalczanej toksyny. Tutaj układ odpornościowy może wykorzystać nabyte wcześniej i zapamiętane "umiejętności" do walki z konkretną toksyną.

REAKCJA NIESWOISTA

W opisie reakcji nieswoistej posłużymy się przykładem infekcji laryngologicznej. Infekcja zaczyna się w momencie, gdy:
1 - Obce cząstki, które z powietrzem dotarły do nabłonka ściany tchawicy (ciała stałe, ciecze, mikroorganizmy).
2 - Te cząstki, które uderzają w komórki nabłonka, zostają wychwycone przez ochronną warstwę śluzu, wytwarzanego przez specjalne komórki nabłonka
3 - Ostre krawędzie niektórych cząstek mogą powodować pęknięcia delikatnej błony śluzowej.
Wtedy rozpoczyna się proces zapalny:

  1. Uszkodzona komórka wydziela substancje (histaminę, mastocyty), które dają informacje dla komórek układu odpornościowego, że coś się stało niedobrego.Wysyłają histaminę i kininy.
  2. Rozszerzanie się układu naczyń włosowatych - temperatura, zaczerwienienie. Zwiększony przepływ krwi powoduje zaczerwienienie i podwyższenie temperatury.
  3. Wydzielająca się histamina pobudza proces rozszerzania się naczyń krwionośnych. Ponieważ komórki tworzące ściany naczyń ulegają rozciąganiu, więc są cieńsze a pomiędzy nimi powstają szczeliny. Te zmiany powodują zwiększoną przepuszczalność naczyń, co powoduje przenikanie składników krwi przez naczynia (głównie osocza).
  4. Wysięk płynu. Osocze wypływa do przestrzeni międzykomórkowych z tych naczyń a wraz z nim są przenoszone różne białka np. fibrynogen - substancja niezbędna przy tworzeniu skrzepu krwi.
  5. Napływ neutrofilów. Neutrofile (NEUT) to najliczniejsza grupa białych krwinek układu odpornościowego. Stanowią ok. 60-70 proc. wszystkich leukocytów. Zadaniem neutrofilów jest ochrona organizmu przed infekcjami i chorobami (zapewniają tzw. odporność komórkową).

    Uwolnione substancje chemiczne (histamina, kininy) przyciągają białe krwinki, m. in. neutrofile. To one, po opuszczeniu naczyń krwionośnych i dotarciu do uszkodzonej tkanki przekształcają się w makrofagi (Neutrofile przywierają do wewnętrznej powierzchni ścian włosowatych a potem przeciskają się pomiędzy komórkami ściany naczynia włosowatego i wydostają się na zewnątrz.)
    Neutrofile są przyciągane do miejsca uszkodzenia przez substancje pochodzące z uszkodzonych komórek (kinina i histamina)

  6. Proces fagocytozy (pożeranie przez komórkę).
    Różne rodzaje białych krwinek niszczą mniejsze cząstki: bakterie, resztki komórek. Taki proces nazywamy fagocytozą. Taka komórka ma zdolność zmiany kształtu i możliwość przemieszczania się. Proces fagocytozy następuje w 3 etapach:
    a) pochłanianie: Komórka (fagocyt) wysuwa pseudopodia i otacza cząstkę, którą ma zniszczyć. Pseudopodia łączą się, pochłaniając obcą cząstkę.
    b) liza: Pochłonięta cząstka zostaje otoczona bańkami (wakuole) i następnie łączą się z innymi bańkami nazwanymi lizosomami, które zawierają enzymy trawiące pochłoniętą cząstkę.
    c) egzocytoza: Nieszkodliwe produkty fagocytozy są wydalane do płynu zewnątrzkomórkowego
   
    Powyższy opis ujawnia, że system ratunkowy po wykryciu infekcji działa w sposób szalenie zorganizowany i skuteczny. On potrzebował czasu, wieków, aby się tego nauczyć. Musimy pamietać, że te procesy, to miliony reakcji biochemicznych. Jeśli wśród reagentów znajdują się białka lub inne cząsteczki, dla których "owa maszynka" nie posiada wykształconych mechanizmów zwalczania, wówczas dochodzi do wielu patologii, z onkologicznymi włącznie. Takie są skutki obecności nieznanych białek w pożywieniu, którymi faszeruje się współczesną żywność, obecność chemii ze środków ochrony roślin i nawozów, obecność patogenów odzwierzęcych z produkcji przemysłowej. W prostej linii widać przełożenie jakości pożywienia i stanu ekologii środowiska na nasz system odporności.